Hoe nieuwe generaties Indische Nederlanders zich tot hun verleden verhouden

Van zwijgzaamheid geen sprake

Een nieuwe generatie Nederlanders met wortels in Indonesië doorbreekt het ‘Indisch zwijgen’. Zij gaan op zoek naar nieuwe vormen en verhalen om zich op persoonlijke wijze te verhouden tot het koloniaal verleden. Maar wat bedoelen we eigenlijk met Indisch zwijgen? En hoe verhoud je je tot een verleden dat getekend is door zwijgzaamheid?

Bekijk hier de aflevering op NPO Start 

Dit programma start met een vertoning van de film Indisch zwijgen (2022) van filmmakers Sven Peetoom en Juliette Dominicus. In deze korte documentaire vertellen drie jonge Indische kunstenaars over intergenerationeel trauma. Ze zoeken naar nieuwe manieren om zich te verhouden tot hun familiegeschiedenis en gaan in gesprek met hun naasten om het zwijgen te doorbreken. Na de vertoning van Indisch zwijgen vindt een panelgesprek plaats over de vraag: wat betekent Indisch zwijgen?

Is het een recht om te zwijgen over jouw eigen leed of gaat het om de maatschappelijke erkenning van de soms pijnlijke geschiedenis van de Indische gemeenschap? Panelleden David Duindam, Ellen Deckwitz, Daan Wesselman, Suze Zijlstra en Miko Flohr bespreken vanuit academisch, journalistiek en cultureel perspectief hun onderzoek naar hun Indische geschiedenissen. Is het mogelijk om hier objectief verslag van te doen als je zelf verbonden bent aan dit verleden? En hoe verhouden die perspectieven zich tot elkaar? Het panelgesprek belicht belangrijke aspecten van de doorwerking van het verleden van de Indische gemeenschap en draagt bij aan het groeiende debat over postkoloniale herinnering en vergetelheid.

 

Over de sprekers

David Duindam werkt aan de Universiteit van Amsterdam als docent Literary and Cultural Analysis en onderzoeker bij de Amsterdam School for Heritage, Memory and Material Culture. Hij publiceert regelmatig over Holocaustherinnering en pijnlijk erfgoed, onder andere in zijn boek Fragments of the Holocaust. The Amsterdam Hollandsche Schouwburg as a Site of Memory (2019). Momenteel werkt hij aan een onderzoeksproject over zijn Indonesische en joodse familiegeschiedenis en de verstrengeling van Europese en Indonesische herinneringsculturen.

Ellen Deckwitz is theatermaker, dichter en columnist voor NRC Handelsblad en De Nieuws BV. Met haar bundel Hogere Natuurkunde won zij de E.du Perronprijs.

Miko Flohr is classicus, archeoloog en Universitair Docent Oude Geschiedenis aan de Universiteit Leiden, en daarnaast schreef hij veelvuldig over de manier waarop zijn Indo-Europese achtergrond doorwerkt in zijn blik op de klassieke oudheid, en onze samenleving. In een veelgelezen blog naar aanleiding van de discussie over de term ‘Bersiap’ schetste hij een persoonlijk beeld over de vraag waarom ook voor Indische Nederlanders van zijn (derde) generatie de Indische familiegeschiedenis vaak lang ondoorgrondelijk blijft.

Suze Zijlstra is auteur van De voormoeders. Een verborgen Nederlands-Indische familiegeschiedenis, waarin ze op zoek ging naar de Aziatische en Europees-Aziatische vrouwen in haar familie vanaf de tijd van de VOC. Ze is gespecialiseerd in maritieme en koloniale geschiedenis en publiceert en spreekt over familiegeschiedenis, slavernijgeschiedenis en de Nederlandse omgang met het koloniale verleden.

Daan Wesselman is literatuurwetenschapper en docent Literary and Cultural Analysis aan de Universiteit van Amsterdam. Zijn onderzoek richt zich op het slaan van bruggen tussen de geesteswetenschappen en sociale wetenschappen op het vlak van stedelijke vraagstukken. Hij schrijft over zaken als heterotopia, non-place en posthumanisme om vragen te beantwoorden over postindustriële stedelijke ontwikkeling en de esthetiek van gentrificatie.

Gerelateerde programma’s
23 03 26
​​De symfonie van onvrede: de opmars van radicaal-rechts in Europa​

De symfonie van onvrede is een persoonlijke en analytische verkenning van de opkomst van radicaal-rechts in Europa. In het boek verbindt Catherine de Vries haar eigen familiegeschiedenis met haar jarenlange academische studie naar politieke onvrede en politieke strategie van radicaal-rechtse partijen. Ze laat zien hoe structurele veranderingen in de samenleving, van het Nederlandse platteland tot Zuid-Italië, hebben bijgedragen aan een gevoel van verlies en woede, en hoe die gevoelens politiek worden gekanaliseerd. 

Datum
Maandag 23 mrt 2026 20:00 uur
Locatie
SPUI25
27 10 25
De politieke bril van de econoom

In verkiezingstijd wemelt het van de economische analyses, voorspellingen en modellen. Het CPB berekent partijprogramma’s door en cijfers worden in debatten vaak opgebracht als objectieve feiten in een zee van politieke beloften. Maar hoe politiek is de bril van de econoom eigenlijk?

Datum
Maandag 27 okt 2025 20:00 uur
Locatie
SPUI25
02 10 25
Oneindigheid – een filosofische gids

Het oneindige is grenzeloos fascinerend. Het lijkt evident dat wij eindige wezens het oneindige nooit zullen begrijpen. Toch duikt het telkens opnieuw op in de filosofie – we kunnen er kennelijk ook niet aan ontkomen. Aan de hand van de vele denkers die zich met het thema hebben beziggehouden, leidt filosoof Victor Gijsbers ons in zijn nieuwe boek Oneindigheid langs de belangrijkste vragen over het oneindige in de wiskunde, de natuur, de werkelijkheid en het menselijk leven. Dichter Lieke Marsman komt voordragen uit eigen werk. 

Datum
Donderdag 2 okt 2025 20:00 uur
Locatie
SPUI25