menu

Op zoek naar je ambivalente familiegeschiedenis

Op de boekenmarkt doen familieverhalen het onverminderd goed: het persoonlijke verslag als prisma voor grote geschiedenis blijft een pakkend genre. Familiegeschiedenissen gaan altijd over sluimerende geheimen, morele dilemma’s en uiteindelijk over de auteur zelf – die de zoektocht onderneemt en die door dit verleden is gevormd. Naar aanleiding van het nieuwe boek van historicus Bas von Benda-Beckmann over zijn vaders familie in Nazi-Duitsland verkennen we de kunst van het optekenen van een ambivalent familieverleden.

In zijn nieuwe boek Het kleedje voor Hitler onderzoekt Bas von Benda-Beckmann het naziverleden van zijn eigen familie aan vaderskant. Het startpunt voor deze familiegeschiedenis is het huwelijk van zijn oudtante Luise met generaal Alfred Jodl: Hitlers belangrijkste strategisch adviseur binnen de Wehrmacht. Voor zijn boek moest Von Benda-Beckmann zich verhouden tot donkere hoofdstukken in zijn familiegeschiedenis.

Dit gold eveneens voor historicus Suze Zijlstra, tijdens het schrijven van haar boek De voormoeders. Een verborgen Nederlands-Indische familiegeschiedenis. Beide auteurs schreven hun boek in de dubbelrol van nakomeling en geschoold historicus. Dit leverde goed gedocumenteerde en tegelijk persoonlijke non-fictie op, maar legt vele vervolgvragen op tafel: Hoe gaan Von Benda-Beckmann en Zijlstra om met het rollenspel van deelgenoot en analist? En met de grijze zone tussen literatuur en documentatie? Hoe zijn hun boeken binnen de familie ontvangen?

Over de sprekers

Bas von Benda-Beckmann is historicus en schrijver. Hij schreef o.a. over de Velser Affaire, het Oranjehotel en over de lotgevallen van Anne Frank en de andere onderduikers uit het Achterhuis in de naziconcentratiekampen. In zijn nieuwste boek, Het kleedje voor Hitler, onderzoekt hij het naziverleden van zijn eigen familie aan vaderskant.

Suze Zijlstra is historicus en auteur van De voormoeders. Een verborgen Nederlands-Indische familiegeschiedenis, waarin ze op zoek ging naar de Aziatische en Europees-Aziatische vrouwen in haar familie vanaf de tijd van de VOC. Ze spreekt en publiceert over familiegeschiedenis, slavernijgeschiedenis en de Nederlandse omgang met het koloniale verleden.

Krijn Thijs (moderator) is historicus en wetenschappelijk medewerker bij het Duitsland Instituut Amsterdam. Hij doet onderzoek naar de moderne geschiedenis van Duitsland en Nederland, met bijzondere belangstelling voor transfer en conflict, voor historiografie en herinnering en voor het contemporaine Berlijn.
Gerelateerde programma’s
23 03 26
​​De symfonie van onvrede: de opmars van radicaal-rechts in Europa​

De symfonie van onvrede is een persoonlijke en analytische verkenning van de opkomst van radicaal-rechts in Europa. In het boek verbindt Catherine de Vries haar eigen familiegeschiedenis met haar jarenlange academische studie naar politieke onvrede en politieke strategie van radicaal-rechtse partijen. Ze laat zien hoe structurele veranderingen in de samenleving, van het Nederlandse platteland tot Zuid-Italië, hebben bijgedragen aan een gevoel van verlies en woede, en hoe die gevoelens politiek worden gekanaliseerd. 

Datum
Maandag 23 mrt 2026 20:00 uur
Locatie
SPUI25
Aanmelden
27 10 25
De politieke bril van de econoom

In verkiezingstijd wemelt het van de economische analyses, voorspellingen en modellen. Het CPB berekent partijprogramma’s door en cijfers worden in debatten vaak opgebracht als objectieve feiten in een zee van politieke beloften. Maar hoe politiek is de bril van de econoom eigenlijk?

Datum
Maandag 27 okt 2025 20:00 uur
Locatie
SPUI25
02 10 25
Oneindigheid – een filosofische gids

Het oneindige is grenzeloos fascinerend. Het lijkt evident dat wij eindige wezens het oneindige nooit zullen begrijpen. Toch duikt het telkens opnieuw op in de filosofie – we kunnen er kennelijk ook niet aan ontkomen. Aan de hand van de vele denkers die zich met het thema hebben beziggehouden, leidt filosoof Victor Gijsbers ons in zijn nieuwe boek Oneindigheid langs de belangrijkste vragen over het oneindige in de wiskunde, de natuur, de werkelijkheid en het menselijk leven. Dichter Lieke Marsman komt voordragen uit eigen werk. 

Datum
Donderdag 2 okt 2025 20:00 uur
Locatie
SPUI25