menu

Ongekend: vrouwen in de natuurwetenschap die over het hoofd werden gezien

Newtons wetten, Einsteins relativiteitstheorie, Schrödingers kat; bijna iedereen kent natuurwetenschappelijke wetten, theorieën of eenheden die naar mannen zijn vernoemd – maar naar vrouwen? In haar nieuwe boek Ongekend toont Margriet van der Heijden dat wie maar een beetje zoekt, hen al gauw vindt: vrouwen die zich tot onderzoeker ontwikkelden, ontdekkingen deden, ideeën formuleerden en vaak daarna toch buiten de geschiedenisboeken bleven.

Ze waren er al eeuwen: vrouwen die zich verdiepten in de natuurwetenschappen en er belangrijke eigen bijdragen aan leverden. Henrietta Leavitt ontwikkelde de methode waarmee Hubble de uitdijing van het heelal kon afleiden. June Almeida maakte voor het eerst de structuur zichtbaar van een verkoudheidsvirus dat de naam corona kreeg. Alice Ball ontwikkelde op Hawaii het eerste redelijk effectieve middel tegen lepra.

In NRC haalde Margriet van der Heijden de afgelopen jaren zulke vrouwen voor het voetlicht. Haar nieuwe boek Ongekend is een bundeling van deze biografische schetsen, aangevuld met niet eerder gepubliceerde portretten en met een uitgebreid inleidend essay over vrouwen en natuurwetenschappen in verleden en toekomst. Naar aanleiding van haar nieuwe boek spreekt Margriet van der Heijden met Rasa Muller en Floris Cohen. Moderatie: Emma Zuiderveen.

Over de sprekers

Margriet van der Heijden is deeltjesfysicus, hoogleraar wetenschapscommunicatie aan de TU/e, en docent aan Amsterdam University College. Ze schrijft regelmatig voor NRC en schreef het voor de Libris Geschiedenis Prijs genomineerde boek Denken is verrukkelijk, over het leven van Tatiana Afanassjewa en Paul Ehrenfest.

Rasa Muller is promovenda bij het Nikhef en onderzoekt kosmische neutrino’s – deeltjes die vrijwel ongehinderd overal doorheen kunnen vliegen. Ze is regelmatig te gast bij televisie- en radioprogramma’s om over haar vak te vertellen.

Floris Cohen is emeritus hoogleraar in de geschiedenis van de natuurwetenschap, eerst aan de Universiteit Twente, later aan de Universiteit Utrecht. Hij is auteur van vele boeken over wetenschapsgeschiedenis waaronder De herschepping van de wereld.

Emma Zuiderveen (moderator) studeerde scheikunde en promoveert momenteel aan de Radboud Universiteit en de Joint Research Center (EU science hub) binnen milieukunde. Ze onderzoekt de milieu-impact van nieuwe biomaterialen en chemicaliën gemaakt van planten en afval. Ze schrijft en dicht, en publiceerde in verschillende literaire tijdschriften waaronder De Optimist, Hard//Hoofd en Kluger Hans. Samen met muzikant Tarif El-Fasih produceerde ze de poëziepodcast De wereld en de dingen. Ze deed vorig jaar mee aan de schrijfresidentie georganiseerd door deBuren in Parijs en zit in de redactie van de Nederlandse Boekengids.
Gerelateerde programma’s
23 03 26
​​De symfonie van onvrede: de opmars van radicaal-rechts in Europa​

De symfonie van onvrede is een persoonlijke en analytische verkenning van de opkomst van radicaal-rechts in Europa. In het boek verbindt Catherine de Vries haar eigen familiegeschiedenis met haar jarenlange academische studie naar politieke onvrede en politieke strategie van radicaal-rechtse partijen. Ze laat zien hoe structurele veranderingen in de samenleving, van het Nederlandse platteland tot Zuid-Italië, hebben bijgedragen aan een gevoel van verlies en woede, en hoe die gevoelens politiek worden gekanaliseerd. 

Datum
Maandag 23 mrt 2026 20:00 uur
Locatie
SPUI25
Aanmelden
27 10 25
De politieke bril van de econoom

In verkiezingstijd wemelt het van de economische analyses, voorspellingen en modellen. Het CPB berekent partijprogramma’s door en cijfers worden in debatten vaak opgebracht als objectieve feiten in een zee van politieke beloften. Maar hoe politiek is de bril van de econoom eigenlijk?

Datum
Maandag 27 okt 2025 20:00 uur
Locatie
SPUI25
02 10 25
Oneindigheid – een filosofische gids

Het oneindige is grenzeloos fascinerend. Het lijkt evident dat wij eindige wezens het oneindige nooit zullen begrijpen. Toch duikt het telkens opnieuw op in de filosofie – we kunnen er kennelijk ook niet aan ontkomen. Aan de hand van de vele denkers die zich met het thema hebben beziggehouden, leidt filosoof Victor Gijsbers ons in zijn nieuwe boek Oneindigheid langs de belangrijkste vragen over het oneindige in de wiskunde, de natuur, de werkelijkheid en het menselijk leven. Dichter Lieke Marsman komt voordragen uit eigen werk. 

Datum
Donderdag 2 okt 2025 20:00 uur
Locatie
SPUI25