Een ver-van-mijn-bedshow? Over Virtual Reality en het beïnvloeden van gedrag

Met Virtual Reality kan wat ver weg voelt, heel dichtbij worden gebracht. Bijvoorbeeld de impact die onze consumptie van voedsel en plastic elders in de wereld heeft of in de toekomst. Virtual Reality heeft hierdoor de potentie om de ‘psychologische afstand’ te verkleinen die veel mensen ervaren tot de gevolgen van hun gedrag. Tijdens deze avond laten we zien hoe je met VR duurzaam gedrag kan stimuleren, onder andere door de psychologische afstand te verkleinen.

De impact van ons gedrag op de planeet voelt vaak als een ver-van-ons-bed show. We vinden het wel erg, maar we hebben in onze directe omgeving op dit moment vaak geen last van de nadelige effecten en daarom passen we ons gedrag niet grondig aan. Virtual Reality wordt steeds meer ingezet om het welzijn en de gezondheid van burgers te vergroten, en het gedrag van mensen te beïnvloeden door de psychologische afstand te verkleinen.

Tijdens deze bijeenkomst presenteren wetenschappers van de Faculteit Maatschappij & Gedrag hoe zij VR in hun onderzoek inzetten. Maar eerst werpt hoogleraar sociale psychologie Frenk van Harreveld meer licht op het concept van psychologische afstand. Wat is dit precies, hoe belemmert dit ons in ons gedrag en wat kan je eraan doen? Vervolgens bespreekt communicatiewetenschapper Marijn Meijers hoe zij met haar team een virtuele supermarkt ontwikkelde, waarin milieuvriendelijk gedrag wordt gestimuleerd. Tijdens het winkelen in deze supermarkt krijgen deelnemers direct feedback op hun keuzes en leren zo wat eigenlijk de milieu-impact van het gekozen product is, en wat een beter alternatief.  Daarna vertellen Zeph van Berlo en Hande Sungur over hun onderzoek naar de potentie van VR in het bevorderen van duurzaam gedrag. Zij ontwikkelden een interactieve tijdmachine waarin je kunt ervaren hoe jouw plastic afvalberg door de tijd heen groeit door de keuzes die je maakt.

Over de sprekers

Frenk van Harreveld is hoogleraar sociale psychologie en expert op het gebied van hoe onzekerheid wordt ervaren en hoe dit invloed heeft op hoe mensen naar de wereld kijken en zich gedragen.

Marijn Meijers
is universitair docent persuasieve communicatie. Haar onderzoek en onderwijs richt zich op milieuvriendelijk gedrag en hoe dit te stimuleren door middel van communicatie.

Zeph van Berlo is universitair docent persuasieve communicatie. Hij bestudeert de toepassing van virtual en augmented reality op gedragsverandering. Verder onderzoekt hij de rol van gamificatie in persuasieve boodschappen, en is hij expert op het gebied van gamified advertising.

Hande Sungur is communicatiewetenschapper en universitair docent in Youth and Media Entertaintment. Zij richt zich in haar onderzoek op de potentie van Virtual Reality en Augmented Reality en Videogames. Haar interesse gaat daarbij uit naar de overtuigingskracht van communicatie rond duurzaamheid en gezondheid.

Monique van Dusseldorp (moderator) is samensteller en moderator van allerlei bijeenkomsten over technologie en media. Op dit moment werkt ze aan Cogx (Londen), Nextconf (Hamburg), Wired Energy (London), MetAms (Amsterdam) en Immersive Tech Week (Rotterdam). Immersive Tech Week – voorheen bekend als VRDays – brengt eens per jaar de wereld van VR, AR en andere immersieve technologie samen in een vijf dagen durend festival.

Via het FMG Fonds proberen onderzoekers Zeph van Berlo en Hande Sungur nu geld op te halen om hun onderzoek naar de tijdmachine samen met kinderen om te bouwen voor kinderen. Want jong geleerd is oud gedaan. In deze video leggen Zeph en Hande uit hoe de inzet van VR kan helpen om plasticconsumptie te verminderen. Of lees hier meer over deze crowdfundingsactie.

Gerelateerde programma’s
23 03 26
​​De symfonie van onvrede: de opmars van radicaal-rechts in Europa​

De symfonie van onvrede is een persoonlijke en analytische verkenning van de opkomst van radicaal-rechts in Europa. In het boek verbindt Catherine de Vries haar eigen familiegeschiedenis met haar jarenlange academische studie naar politieke onvrede en politieke strategie van radicaal-rechtse partijen. Ze laat zien hoe structurele veranderingen in de samenleving, van het Nederlandse platteland tot Zuid-Italië, hebben bijgedragen aan een gevoel van verlies en woede, en hoe die gevoelens politiek worden gekanaliseerd. 

Datum
Maandag 23 mrt 2026 20:00 uur
Locatie
SPUI25
27 10 25
De politieke bril van de econoom

In verkiezingstijd wemelt het van de economische analyses, voorspellingen en modellen. Het CPB berekent partijprogramma’s door en cijfers worden in debatten vaak opgebracht als objectieve feiten in een zee van politieke beloften. Maar hoe politiek is de bril van de econoom eigenlijk?

Datum
Maandag 27 okt 2025 20:00 uur
Locatie
SPUI25
02 10 25
Oneindigheid – een filosofische gids

Het oneindige is grenzeloos fascinerend. Het lijkt evident dat wij eindige wezens het oneindige nooit zullen begrijpen. Toch duikt het telkens opnieuw op in de filosofie – we kunnen er kennelijk ook niet aan ontkomen. Aan de hand van de vele denkers die zich met het thema hebben beziggehouden, leidt filosoof Victor Gijsbers ons in zijn nieuwe boek Oneindigheid langs de belangrijkste vragen over het oneindige in de wiskunde, de natuur, de werkelijkheid en het menselijk leven. Dichter Lieke Marsman komt voordragen uit eigen werk. 

Datum
Donderdag 2 okt 2025 20:00 uur
Locatie
SPUI25