menu

De Rapaille Partijen. Antipolitieke sentimenten 1918-1931

Het provocerende optreden van de verschillende Rapaille Partijen in het interbellum vormt een uniek verschijnsel in de Nederlandse politieke geschiedenis. Op basis van uitvoerig bronnenonderzoek beschrijft Robin te Slaa in zijn nieuwe boek de rumoerige geschiedenis van de oorspronkelijke Rapaille Partij en haar navolgers. Hij onderzoekt de uiteenlopende invloeden hierop, zoals anarchisme, dadaïsme, futurisme en fascisme. Vanavond gaat hij over zijn bevindingen in gesprek.

De verkiezing op 27 april 1921 van de alcoholistische straatzwerver Had-je-me-maar tot Amsterdams gemeenteraadslid veroorzaakte ongekende beroering. Een monsterverbond van revolterende anarchisten en non-conformistische kunstenaars – al gauw bekend onder de scheldnaam Rapaille Partij – zat achter de sensationele stunt om de parlementaire democratie in diskrediet te brengen. Nieuwe geruchtmakende verkiezingsacties en de oprichting van lokale Rapaille Partijen bleven niet uit. Gangmaker Erich Wichman – grensverleggend kunstenaar en principieel alcoholist – verwierf binnen enkele jaren een cultstatus binnen het Nederlandse fascisme.

In zijn nieuwe boek plaatst historicus Robin te Slaa het optreden van deze rumoerige Rapaille Partijen in het perspectief van het wijdverbreide ongenoegen met ‘de politiek’ dat destijds bestond en inmiddels is teruggekeerd. Hij gaat hierover in gesprek met onder anderen Ewoud Kieft en Thor Rydin.

Over de spreker

Robin te Slaa is historicus en auteur van een groot aantal publicaties. Hij doet al bijna twintig jaar onderzoek naar het fascisme. Samen met Edwin Klijn werkt hij aan een monumentale trilogie over de geschiedenis van de NSB, waarvan de eerste twee delen inmiddels lovend zijn ontvangen door pers en collega-historici. Zijn laatste boek is Fascisme. Oorsprong en ideologie.

Ewoud Kieft is historicus, schrijver en zanger. Hij promoveerde op een proefschrift over religieuze radicalisering en het ontstaan van oorlogsenthousiasme in West-Europa 1870-1918. Van zijn hand verschenen talloze artikelen, een roman en verscheidene non-fictie boeken, waaronder Het verboden boek Mein Kampf en de aantrekkingskracht van het nazisme (2017, genomineerd voor de Libris Geschiedenis Prijs en winnaar van de Kleio Klasseprijs) en Vechten voor democratie (2022). Momenteel werkt hij aan zijn tweede roman.

Thor Rydin (moderator) is docent cultuurgeschiedenis aan de Universiteit Utrecht. Zijn boek The Works and Times of Johan Huizinga (1872–1945): Writing History in the Age of Collapse verscheen onlangs bij AUP. Met regelmaat publiceert en recenseert hij, onder meer voor NRC en De Groene Amsterdammer. Hij studeerde in Amsterdam, Cambridge, Leuven en Uppsala.
Gerelateerde programma’s
23 03 26
​​De symfonie van onvrede: de opmars van radicaal-rechts in Europa​

De symfonie van onvrede is een persoonlijke en analytische verkenning van de opkomst van radicaal-rechts in Europa. In het boek verbindt Catherine de Vries haar eigen familiegeschiedenis met haar jarenlange academische studie naar politieke onvrede en politieke strategie van radicaal-rechtse partijen. Ze laat zien hoe structurele veranderingen in de samenleving, van het Nederlandse platteland tot Zuid-Italië, hebben bijgedragen aan een gevoel van verlies en woede, en hoe die gevoelens politiek worden gekanaliseerd. 

Datum
Maandag 23 mrt 2026 20:00 uur
Locatie
SPUI25
Aanmelden
27 10 25
De politieke bril van de econoom

In verkiezingstijd wemelt het van de economische analyses, voorspellingen en modellen. Het CPB berekent partijprogramma’s door en cijfers worden in debatten vaak opgebracht als objectieve feiten in een zee van politieke beloften. Maar hoe politiek is de bril van de econoom eigenlijk?

Datum
Maandag 27 okt 2025 20:00 uur
Locatie
SPUI25
02 10 25
Oneindigheid – een filosofische gids

Het oneindige is grenzeloos fascinerend. Het lijkt evident dat wij eindige wezens het oneindige nooit zullen begrijpen. Toch duikt het telkens opnieuw op in de filosofie – we kunnen er kennelijk ook niet aan ontkomen. Aan de hand van de vele denkers die zich met het thema hebben beziggehouden, leidt filosoof Victor Gijsbers ons in zijn nieuwe boek Oneindigheid langs de belangrijkste vragen over het oneindige in de wiskunde, de natuur, de werkelijkheid en het menselijk leven. Dichter Lieke Marsman komt voordragen uit eigen werk. 

Datum
Donderdag 2 okt 2025 20:00 uur
Locatie
SPUI25