Maus Bullhorst
Dansen met de hydra

De prijs van verlangen naar veiligheid

Van de gezondheidsrisico’s van de zomertijd tot het gevaar van wensballonnen – als we de krantenkoppen mogen geloven, zijn er steeds meer gevaren om rekening mee te houden. En als we politici en bestuurders mogen geloven, kunnen en moeten we al deze gevaren zo snel mogelijk elimineren. Wat betekent deze manier van denken voor ons mens-zijn? Wat is de prijs van ons verlangen naar veiligheid?

Het idee dat we gevaren totaal kunnen oplossen door technische en wetenschappelijke inspanning ligt besloten in het maakbaarheidsgeloof. Ongeluk en pech hoeven niet langer iets noodlottigs te zijn, maar zijn zaken die voorkomen hadden kunnen worden als we maar meer hadden gedaan. Hannah Arendt voorzag het gevaar van een maatschappij die zich verschanst achter haar eigen maakbaarheidsgeloof. Als we risico’s alleen maar willen uitsluiten en hopen op verlossing van hogerhand, gaan we de verantwoordelijkheid uit de weg om samen na te denken over wat gevaar betekent.

In zijn nieuwe boek Dansen met de hydra laat Gerben Bakker zien dat de schaduwzijden van onze controledrift dwingen tot een mentaliteitsverandering. Wie zich creatief en betekenisvol wil verhouden tot de wereld zal gevaar moeten aanvaarden en leren dansen met de monsters van onze tijd. Deze avond gaat Bakker hierover in gesprek met Josette Daemen, Marli Huijer en Lieke Knijnenburg.

Over de sprekers

Gerben Bakker is docent wijsbegeerte aan de Haagse Hogeschool en onderzoeker op het gebied van ethiek en veiligheid. In 2021 promoveerde hij op het thema filosofie van de veiligheid. Hij publiceerde eerder Ethiek en veiligheid (2015) en, samen met Gert Jan Geling, Over politieke correctheid (2018, shortlist Socratesbeker).

Josette Daemen promoveert aan het Instituut Politieke Wetenschap in Leiden. Haar masterscriptie (Oxford University) wijdde ze aan de vraag of een basisinkomen de samenleving gelijker zou maken. Voor haar promotieonderzoek verkent ze de ethiek van zekerheid: hoe verhoudt onze (on)zekerheid over de toekomst zich tot ons welzijn, en de vrijheid en gelijkheid die we in onze samenleving genieten? Daarnaast is Daemen redacteur bij filosofieblog Bij Nader Inzien.

Marli Huijer is emeritus hoogleraar Publieksfilosofie aan de Erasmus School of Philosophy, Erasmus Universiteit Rotterdam, voorzitter Stichting Maand van de Filosofie en columnist voor dagblad Trouw. Ze is voormalig Denker des Vaderlands (2015-2017). Huijers onderzoek richt zich op de filosofie van mens en cultuur. Van haar hand verschenen o.a. Beminnen. Nieuw licht op seksuele vrijheid (2018), Achterblijven. Een nieuwe filosofie voor een grenzeloze wereld (2016), Discipline (2013). Onlangs verscheen De toekomst van het sterven (2022).

Lieke Knijnenburg (moderator) werkt als webredacteur bij De Groene Amsterdammer en schrijft daarnaast met een filosofische blik over ongelijkheid, macht en verzet.

Gerelateerde programma’s
23 03 26
​​De symfonie van onvrede: de opmars van radicaal-rechts in Europa​

De symfonie van onvrede is een persoonlijke en analytische verkenning van de opkomst van radicaal-rechts in Europa. In het boek verbindt Catherine de Vries haar eigen familiegeschiedenis met haar jarenlange academische studie naar politieke onvrede en politieke strategie van radicaal-rechtse partijen. Ze laat zien hoe structurele veranderingen in de samenleving, van het Nederlandse platteland tot Zuid-Italië, hebben bijgedragen aan een gevoel van verlies en woede, en hoe die gevoelens politiek worden gekanaliseerd. 

Datum
Maandag 23 mrt 2026 20:00 uur
Locatie
SPUI25
27 10 25
De politieke bril van de econoom

In verkiezingstijd wemelt het van de economische analyses, voorspellingen en modellen. Het CPB berekent partijprogramma’s door en cijfers worden in debatten vaak opgebracht als objectieve feiten in een zee van politieke beloften. Maar hoe politiek is de bril van de econoom eigenlijk?

Datum
Maandag 27 okt 2025 20:00 uur
Locatie
SPUI25
02 10 25
Oneindigheid – een filosofische gids

Het oneindige is grenzeloos fascinerend. Het lijkt evident dat wij eindige wezens het oneindige nooit zullen begrijpen. Toch duikt het telkens opnieuw op in de filosofie – we kunnen er kennelijk ook niet aan ontkomen. Aan de hand van de vele denkers die zich met het thema hebben beziggehouden, leidt filosoof Victor Gijsbers ons in zijn nieuwe boek Oneindigheid langs de belangrijkste vragen over het oneindige in de wiskunde, de natuur, de werkelijkheid en het menselijk leven. Dichter Lieke Marsman komt voordragen uit eigen werk. 

Datum
Donderdag 2 okt 2025 20:00 uur
Locatie
SPUI25