Het naoorlogse beleid ten aanzien van Duitsers in Nederland

Afrekenen met de vijand

Op 20 oktober 1944 verklaarde de Nederlandse regering in ballingschap in Londen alle Duitsers in het Nederlands koninkrijk tot vijandelijk onderdanen. Wat was de impact van dit Nederlandse beleid voor Duitse Nederlanders en de generaties die volgden? Naar aanleiding van haar boek ‘Afrekenen met de vijand’ gaat Marieke Oprel hierover in gesprek.

Bij de ingang van de zaal word je gevraagd om je coronatoegangsbewijs te tonen.

Dit programma is ook online bij te wonen.

Direct na de bevrijding nam de overheid al de bezittingen van deze Nederlandse Duitsers in beslag, ongeacht hun politieke voorkeur of gedrag tijdens de oorlog. Van Duitsers die al decennialang in Nederland woonden en werkten tot Nederlanders die door een huwelijk automatisch de Duitse nationaliteit hadden gekregen, allen kregen te maken met de gevolgen van deze anti-Duitse maatregelen. Zelfs Joden die uit Duitsland waren gevlucht werden behandeld als vijandelijk onderdaan. Veel Duitse Nederlanders probeerden een ‘ontvijandingsverklaring’ te krijgen, en zo hun bezit terug te krijgen. Dat was niet makkelijk: ze moesten aantonen dat ze zich als ‘goede Nederlander’ gedragen hadden in de oorlog. Maar wat is een ‘goede Nederlander’? Die vraag beantwoordde niet elke ambtenaar hetzelfde. In dit programma buigen we ons over de ingrijpende gevolgen die dit beleid had voor Duitse Nederlanders en de generaties die volgden.

Gerelateerde programma’s
30 09 21
Luc Panhuysen over ‘Het monsterschip’
Tromp en de armada van 1639

Toen Tromp in 1637 de leiding over de admiraliteit op zich nam, stond Nederland er maritiem gezien beroerd voor. Toch wist Tromp met een staaltje innovatief leiderschap zijn gehavende vloot om te bouwen tot een ‘monsterschip’ en in 1639 de Spaanse armada te verslaan bij Duins. Deze avond staan we stil bij de verschijning van Luc Panhuysens nieuwe boek Het monsterschip (Atlas Contact), dat handelt over deze legendarische zeeslag.

Datum
Donderdag 30 sep 2021 20:00 – 21:30
Locatie
SPUI25
11 11 21
Hoe de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend blijft
Persoonlijke geschiedenissen en collectieve verbeelding

Over de Tweede Wereldoorlog is al veel geschreven en nog altijd veel gezwegen. Dat geldt zowel voor academische als literaire en particuliere verhalen over de oorlog. In dit programma buigen twee antropologen zich over de rol van persoonlijke geschiedschrijvingen over de oorlog in de collectieve herinnering aan het verleden.

Datum
Donderdag 11 nov 2021 20:00 – 21:30
Locatie
SPUI25
10 02 22
Een tijdmachine naar de zeventiende eeuw
De dagboeken van Constantijn Huygens jr.

Bij de naam Constantijn Huygens denken de meeste mensen aan de diplomaat en dichter. Zijn gelijknamige zoon is minder bekend.  Deze middag presenteert Jan Paul Schutten zijn boek Schaduwleven. Het dagboek van Constantijn Huygens jr.

Datum
Donderdag 10 feb 2022 17:00 – 18:30
Locatie
SPUI25