Experimenteren met probleemoplossende strafrechtspleging

Wijkrechtspraak

Recent startten in Eindhoven, Rotterdam en Amsterdam proeven met probleemoplossende wijkrechtbanken. Deze nieuwe vorm van rechtspraak biedt maatwerk voor verdachten met zogenaamde ‘multiproblematiek’, zodat de mens achter de strafzaak centraal staat, en niet enkel het strafbare feit. In dit programma gaan experts in gesprek over de eerste ervaringen met deze wijkrechtbanken.

Dit programma is een online evenement

In navolging van Amerikaanse community courts zijn in Eindhoven, Rotterdam en Amsterdam proeven gestart met probleemoplossende wijkrechtbanken. Een integrale, persoonsgerichte aanpak moet voorkomen dat verdachten opnieuw stafbare feiten plegen. In samenwerking met hulpverleners willen wijkrechtbanken achterliggende oorzaken van criminaliteit, zoals schulden of een verslaving, aanpakken om zo herhaling van strafbare feiten te voorkomen en overlast voor de buurt te verminderen. Alleen bekennende verdachten die gemotiveerd zijn om hun gedrag of situatie te verbeteren, komen hiervoor in aanmerking. Voorafgaand aan de zitting van de wijkrechtbank maken hulpverleners een analyse van de persoonlijke situatie van de betrokkene. Ter zitting voert de rechter een uitgebreid gesprek met de verdachte en met de aanwezige ketenpartners om te komen tot een plan van aanpak gericht op preventie van strafbare feiten. De afspraken worden opgenomen als bijzondere voorwaarden bij de strafoplegging. De rechter houdt door middel van één of twee vervolgzittingen vinger aan de pols.

Tijdens dit programma presenteren Nienke Doornbos en Romy Hanoeman de eerste empirische bevindingen over probleemoplossende strafrechtspleging uit hun onlangs verschenen onderzoeksrapport ‘De persoon achter het dossier; werkwijze en resultaten van de Wijkrechtbank Eindhoven’. Aansluitend gaan rechters, een officier van justitie en een expert met elkaar in gesprek over de mogelijkheden en beperkingen van probleemoplossende wijkrechtspraak. Hoe zijn de eerste ervaringen met de wijkrechtbanken? Voor welke uitdagingen staan ze? En welke implicaties heeft deze vorm van rechtspraak voor de rol van de rechter?

Over de sprekers

Dr. Nienke Doornbos is senior onderzoeker Rechtssociologie aan de UvA.

Romy Hanoeman Msc is junior onderzoeker Rechtssociologie aan de UvA.

Mr. Christel Poelmans is officier van justitie bij het Parket Den Bosch.

Mr. Mariëtte Kobussen, wijkrechter in Eindhoven bij de rechtbank Oost-Brabant

Mr. Maria Leijten is wijkrechter in Amsterdam bij de Rechtbank Amsterdam.

Dr. Suzan Verberk is expert op het gebied van innovatieve strafrechtspleging en consultant bij The Hague Institute for Innovation of Law.

Prof. dr. Benjamin van Rooij (moderator) is hoogleraar Law and Society aan de UvA.

Gerelateerde programma’s
23 03 26
​​De symfonie van onvrede: de opmars van radicaal-rechts in Europa​

De symfonie van onvrede is een persoonlijke en analytische verkenning van de opkomst van radicaal-rechts in Europa. In het boek verbindt Catherine de Vries haar eigen familiegeschiedenis met haar jarenlange academische studie naar politieke onvrede en politieke strategie van radicaal-rechtse partijen. Ze laat zien hoe structurele veranderingen in de samenleving, van het Nederlandse platteland tot Zuid-Italië, hebben bijgedragen aan een gevoel van verlies en woede, en hoe die gevoelens politiek worden gekanaliseerd. 

Datum
Maandag 23 mrt 2026 20:00 uur
Locatie
SPUI25
27 10 25
De politieke bril van de econoom

In verkiezingstijd wemelt het van de economische analyses, voorspellingen en modellen. Het CPB berekent partijprogramma’s door en cijfers worden in debatten vaak opgebracht als objectieve feiten in een zee van politieke beloften. Maar hoe politiek is de bril van de econoom eigenlijk?

Datum
Maandag 27 okt 2025 20:00 uur
Locatie
SPUI25
02 10 25
Oneindigheid – een filosofische gids

Het oneindige is grenzeloos fascinerend. Het lijkt evident dat wij eindige wezens het oneindige nooit zullen begrijpen. Toch duikt het telkens opnieuw op in de filosofie – we kunnen er kennelijk ook niet aan ontkomen. Aan de hand van de vele denkers die zich met het thema hebben beziggehouden, leidt filosoof Victor Gijsbers ons in zijn nieuwe boek Oneindigheid langs de belangrijkste vragen over het oneindige in de wiskunde, de natuur, de werkelijkheid en het menselijk leven. Dichter Lieke Marsman komt voordragen uit eigen werk. 

Datum
Donderdag 2 okt 2025 20:00 uur
Locatie
SPUI25