Kan het vertrouwen in de rechtstaat en democratie worden herwonnen?

Waakzaam burgerschap

Al lang wordt gewaarschuwd voor de gevolgen van de klimaatverandering en extreme ongelijkheden, maar zonder toereikend effect. Hoe komt het dat zulke brandende kwesties niet genoeg doorklinken in de democratische besluitvorming? Dat is niet alleen een vraag aan de politiek: het gaat ook om burgerschap en de vraag of dat meer is dan ‘je stem laten horen’. Naar aanleiding van zijn nieuwe boek Waakzaam burgerschap spreekt Ernst Hirsch Ballin hierover met Annelien de Dijn en Marjan Minnesma.

In Waakzaam burgerschap laat Ernst Hirsch Ballin zien dat de rechtsstaat richting en inhoud geeft aan democratische processen. In het parlement aanvaarde wetten mogen de macht van de meerderheid niet onaantastbaar maken: ze behoren te kunnen worden getoetst aan de Grondwet en aan rechtsbeginselen. Burgers moeten daarvoor een beroep kunnen doen op de rechter. Mensenrechten moeten de ontwikkeling van persoonlijke en gezamenlijke levensprojecten veiligstellen. Daarbij is solidariteit tussen mensen, met volgende generaties en met de natuur als geheel onmisbaar.

Over de sprekers

Ernst Hirsch Ballin is jurist. Tussen 1989 en 2010 vervulde hij politieke ambten, onder meer als minister en lid van de Eerste en Tweede Kamer. Hij was tot voor kort universiteitshoogleraar aan Tilburg University en hoogleraar rechten van de mens aan de Universiteit van Amsterdam.

Annelien de Dijn is hoogleraar moderne politieke geschiedenis aan de Universiteit Utrecht en auteur van onder meer het standaardwerk French Political Thought from Montesquieu to Tocqueville. Ook schreef zij Vrijheid. Een woelige geschiedenis.

Marjan Minnesma studeerde rechten, filosofie en bedrijfskunde en is directeur en oprichter van Urgenda. Urgenda is een organisatie voor innovatie en duurzaamheid.

Leonard Ornstein (moderator) is politiek journalist.

Gerelateerde programma’s
23 03 26
​​De symfonie van onvrede: de opmars van radicaal-rechts in Europa​

De symfonie van onvrede is een persoonlijke en analytische verkenning van de opkomst van radicaal-rechts in Europa. In het boek verbindt Catherine de Vries haar eigen familiegeschiedenis met haar jarenlange academische studie naar politieke onvrede en politieke strategie van radicaal-rechtse partijen. Ze laat zien hoe structurele veranderingen in de samenleving, van het Nederlandse platteland tot Zuid-Italië, hebben bijgedragen aan een gevoel van verlies en woede, en hoe die gevoelens politiek worden gekanaliseerd. 

Datum
Maandag 23 mrt 2026 20:00 uur
Locatie
SPUI25
28 10 25
Climate Politics Ten Years after the Paris Agreement

The Paris Agreement was hailed as a milestone in climate law and politics. What has it achieved? What is its remaining potential? As the Paris Agreement nears its tenth anniversary, the speakers take stock and look to the future: What can we expect from climate law and politics? 

Datum
Dinsdag 28 okt 2025 20:00 uur
Locatie
SPUI25
08 10 25
Joegoslavië. Kroniek van zes of zeven landen

Joegoslavië begon als een droom. Een nobel ideaal om de Slavische volken van het zuiden te verenigen. Wat volgde was een kronkelige geschiedenis: van koninkrijk tot socialistische republiek, van toeristisch paradijs tot oorlogsgebied. Deze middag buigen we ons met Johan de Boose over dit verleden vol idealen, conflicten en onderzoeken we de fragiele kunst van het samenleven.

Datum
Woensdag 8 okt 2025 17:00 uur
Locatie
SPUI25