Oorlogsrecht. Over de juridische achtergronden van de oorlog tussen Israël en Hamas

Het escalerende geweld in Israël en de Palestijnse gebieden roept vragen op over wat er juridisch wel en niet mag in tijden van oorlog. Wat zegt het recht over dit langslepende conflict? Marten Zwanenburg, Marieke de Hoon en André Nollkaemper kijken elk vanuit hun eigen vakgebied naar de ontwikkelingen in het Midden-Oosten.

Sinds de aanval van Hamas op 7 oktober is het geweld in de regio geëxplodeerd. Naast de Israëlische slachtoffers zijn in Gaza inmiddels duizenden mensen omgekomen. Er zijn nu al meer kinderen omgekomen in Gaza dan in de afgelopen drie jaar bij andere conflicten. Een oplossing lijkt nog ver weg. Is al dit geweld juridisch gesproken geoorloofd? In hoeverre mag Israël zich verdedigen tegen de aanval van Hamas? Wat zegt het oorlogsrecht hierover? En wat zijn de gevolgen als een staat zich daar niet aan houdt? We verdiepen ons in dit programma met Marten Zwanenburg (Militair Recht), Marieke de Hoon (Strafrecht) en André Nollkaemper (Internationaal Recht) in het oorlogsrecht. Wat is de verantwoordelijkheid van de rest van de wereld als het oorlogsrecht wordt geschonden? En zijn er manieren waarop het recht kan bijdragen aan een oplossing van deze oorlog?

Over de sprekers

André Nollkaemper is hoogleraar Internationaal recht en decaan van de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de UvA. Tussen 2010-en 2020 was hij extern adviseur van de Minister van Buitenlandse Zaken. Zijn onderzoek richt zich onder meer op het thema internationale verantwoordelijkheid. Nollkaemper is lid van de Raad van Advies van The Rights Forum.

Marten Zwanenburg is hoogleraar Militair recht aan de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de UvA, in het bijzonder het recht tijdens militaire operaties. Zwanenburg geeft leiding aan de onderzoeksgroep Law of Armed Conflict and Military Operations, een zelfstandig programma binnen het Amsterdam Center for International Law (ACIL). Zijn leerstoel is ingesteld in samenwerking met en met steun van het ministerie van Defensie.

Marieke de Hoon is universitair docent Strafrecht aan de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de UvA. Haar onderzoek gaat over de complexiteit van gerechtigheid voor misdrijven in de context van conflicten. Ze is onder meer nauw betrokken bij de afwikkeling van de MH17-ramp.

Simone Peek (moderator) is journalist en eindredacteur bij de buitenlandredactie van NRC. Ze doet verslag van de Russische oorlog tegen Oekraine.
Gerelateerde programma’s
23 03 26
​​De symfonie van onvrede: de opmars van radicaal-rechts in Europa​

De symfonie van onvrede is een persoonlijke en analytische verkenning van de opkomst van radicaal-rechts in Europa. In het boek verbindt Catherine de Vries haar eigen familiegeschiedenis met haar jarenlange academische studie naar politieke onvrede en politieke strategie van radicaal-rechtse partijen. Ze laat zien hoe structurele veranderingen in de samenleving, van het Nederlandse platteland tot Zuid-Italië, hebben bijgedragen aan een gevoel van verlies en woede, en hoe die gevoelens politiek worden gekanaliseerd. 

Datum
Maandag 23 mrt 2026 20:00 uur
Locatie
SPUI25
28 10 25
Climate Politics Ten Years after the Paris Agreement

The Paris Agreement was hailed as a milestone in climate law and politics. What has it achieved? What is its remaining potential? As the Paris Agreement nears its tenth anniversary, the speakers take stock and look to the future: What can we expect from climate law and politics? 

Datum
Dinsdag 28 okt 2025 20:00 uur
Locatie
SPUI25
08 10 25
Joegoslavië. Kroniek van zes of zeven landen

Joegoslavië begon als een droom. Een nobel ideaal om de Slavische volken van het zuiden te verenigen. Wat volgde was een kronkelige geschiedenis: van koninkrijk tot socialistische republiek, van toeristisch paradijs tot oorlogsgebied. Deze middag buigen we ons met Johan de Boose over dit verleden vol idealen, conflicten en onderzoeken we de fragiele kunst van het samenleven.

Datum
Woensdag 8 okt 2025 17:00 uur
Locatie
SPUI25