Ben van Meerendonk / AHF, collectie IISG, Amsterdam
Communistische gezinnen in naoorlogs Nederland

Mama las Marx

Tijdens de Koude Oorlog was de Nederlandse communistische partij een echte familieaangelegenheid en had, naar Sovjet-voorbeeld, een recept voor alle aspecten van het bestaan. Historicus Elke Weesjes interviewde jarenlang mannen en vrouwen die in naoorlogs Nederland opgroeiden in communistische gezinnen en tekende hun verhalen op in haar nieuwe boek Mama las Marx. Vanavond gaat ze over haar bevindingen in gesprek met Jos van Dijk, Marisca Milikowski en Hannah van Binsbergen.

Voor haar nieuwe boek Mama las Marx. Communistische gezinnen in naoorlogs Nederland sprak historicus Elke Weesjes jarenlang met mensen wier leven werd gevormd door de communistische levensbeschouwing en de discriminatie die communisten ten deel viel. Weesjes schrijft over hun positie op school, in de wijk en in heel het land, en heeft ook oog voor onderwerpen als opvoeding, seksuele voorlichting en de positie van de vrouw. Want hoe ‘anders’ de communisten toen ook waren, in sommige opzichten liepen zij voor. Links zijn werd op den duur zelfs ‘hip’, terwijl er van het communisme zelf steeds minder overbleef. En de kinderen? Die brachten het idealisme van hun ouders vaak op een heel eigen manier in de praktijk. Vanavond bespreekt Elke Weesjes de thematiek van Mama las Marx met Jos van Dijk, Marisca Milikowski en Hannah van Binsbergen.

Over de sprekers

Elke Weesjes is gespecialiseerd in de geschiedenis van radicale bewegingen en werkt aan de City University of New York. In 2021 verscheen haar boek Growing Up Communist in the Netherlands and Britain bij Amsterdam University Press.

Jos van Dijk is socioloog en bestuurslid van de Stichting tot Beheer van de Archieven van de CPN. Hij publiceerde onlangs De BVD in de politiek. De bestrijding van het communisme door de Nederlandse geheime dienst en in 2016 Ondanks hun dappere rol in het verzet. Het isolement van Nederlandse communisten in de Koude Oorlog.

Marisca Milikowski is auteur en psycholoog. Zij is de dochter van Marcus Bakker, jarenlang de fractieleider in de Tweede Kamer van de Communistische Partij van Nederland.

Hannah van Binsbergen is een Nederlandse auteur en dichter. In 2020 verscheen haar debuutroman Harpie. Momenteel is zij de hoofdredacteur van Jacobin – Nederland.

Annelies van der Meij (moderator) is acquirerend redacteur bij Mazirel Pers. Ze studeerde genderstudies en filosofie, en schrijft af en toe voor o.a. de Nederlandse Boekengids.
Gerelateerde programma’s
23 03 26
​​De symfonie van onvrede: de opmars van radicaal-rechts in Europa​

De symfonie van onvrede is een persoonlijke en analytische verkenning van de opkomst van radicaal-rechts in Europa. In het boek verbindt Catherine de Vries haar eigen familiegeschiedenis met haar jarenlange academische studie naar politieke onvrede en politieke strategie van radicaal-rechtse partijen. Ze laat zien hoe structurele veranderingen in de samenleving, van het Nederlandse platteland tot Zuid-Italië, hebben bijgedragen aan een gevoel van verlies en woede, en hoe die gevoelens politiek worden gekanaliseerd. 

Datum
Maandag 23 mrt 2026 20:00 uur
Locatie
SPUI25
27 10 25
De politieke bril van de econoom

In verkiezingstijd wemelt het van de economische analyses, voorspellingen en modellen. Het CPB berekent partijprogramma’s door en cijfers worden in debatten vaak opgebracht als objectieve feiten in een zee van politieke beloften. Maar hoe politiek is de bril van de econoom eigenlijk?

Datum
Maandag 27 okt 2025 20:00 uur
Locatie
SPUI25
02 10 25
Oneindigheid – een filosofische gids

Het oneindige is grenzeloos fascinerend. Het lijkt evident dat wij eindige wezens het oneindige nooit zullen begrijpen. Toch duikt het telkens opnieuw op in de filosofie – we kunnen er kennelijk ook niet aan ontkomen. Aan de hand van de vele denkers die zich met het thema hebben beziggehouden, leidt filosoof Victor Gijsbers ons in zijn nieuwe boek Oneindigheid langs de belangrijkste vragen over het oneindige in de wiskunde, de natuur, de werkelijkheid en het menselijk leven. Dichter Lieke Marsman komt voordragen uit eigen werk. 

Datum
Donderdag 2 okt 2025 20:00 uur
Locatie
SPUI25