© Wouter van de Weerd
Over menselijk gedrag in pandemische tijden

(Ir)rationaliteit heerst

Welk menselijk gedrag leggen langdurige effecten van pandemieën bloot en wat vertelt ons dit over onze maatschappij? In deze DLF Talk onderzoeken we welke lessen we kunnen trekken uit onze omgang met infectieziekten zoals Covid-19.

In pandemische tijden blijkt de lijn tussen gezond en risicovol gedrag op z’n zachtst gezegd ‘complex’. Wat we als risico bestempelen verschilt per persoon en wordt sterk beïnvloed door onze naasten. Zelfs als we beter weten, zijn veel mensen geneigd ‘het risico’ van ziekte of verspreiding te nemen.

In hun pogingen het virus een halt toe te roepen, worstelen overheden met dit gedrag. In plaats van menselijk gedrag mee te wegen in beperkingen, veronderstelt het overheidsbeleid ideale, rationele burgers: mensen die altijd afstand houden, graag thuiswerken en gewillig een mondkapje dragen. De realiteit vertelt echter een ander verhaal: irrationeel gedrag voert vaak de boventoon.

Samen met NIAS fellow en epidemioloog Luc Coffeng, gedragswetenschapper Will Tiemeijer en antropoloog Ginny Mooy onderzoeken we de wisselwerking tussen infectieziekten en menselijk gedrag. Welk menselijk gedrag leggen langdurige effecten van pandemieën bloot en wat vertelt ons dit over onze maatschappij? Waarom is het zo lastig de nieuwe realiteit aan te kaarten en te accepteren? En hoe kunnen wiskundige modellen ons helpen deze beter begrijpen?

 

Over de sprekers

Luc Coffeng is universitair docent bij de afdeling Public Health van het Erasmus MC, Universitair Medisch Centrum Rotterdam. Coffeng is opgeleid als arts en epidemioloog en dit jaar Distinguished Lorentz Fellow bij NIAS, waar hij ontrafelt hoe menselijk gedrag de verspreiding van infectieziekten beïnvloedt en andersom. Coffeng is momenteel actief in het Science vs. Corona Collective, een Nederlands collectief van wetenschappers uit zowel exacte als sociale wetenschappen, wier interactieve online app voor verschillende exit-strategieën van de Covid-19-pandemie veel aandacht kreeg.

Will Tiemeijer is gedragswetenschapper en hoogleraar Sociologie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Zijn onderzoeksinteresses spitsen zich toe op de onderlinge verbanden tussen gedragswetenschap, politiek en overheid.

Ginny Mooy is cultureel antropoloog en socioloog van niet-westerse samenlevingen. Tijdens de coronapandemie was ze lid van het kritische Corona Red Team, dat de nationale respons, de dynamiek tussen politiek en gedrag, bewaakt. Haar onafhankelijk onderzoek richt zich op politieke en gedragspatronen die de pandemie in Nederland en Sierra Leone beïnvloeden.

Jan Willem Duyvendak (moderator) is directeur van NIAS en Distinguished Research Professor Sociologie, Universiteit van Amsterdam.

Gerelateerde programma’s
21 03 22
Interdisciplinarity Beyond the Buzzword
Childhood Obesity in Perspective

One in five children in Amsterdam is overweight, which has proven a difficult problem to solve. Obesity is multifaceted, originating from and persisting due to a combination of medical, social and political factors. This is why an interdisciplinary view is key towards lowering this percentage of overweight kids. Together with Amsterdam’s chief scientific officer Caroline Nevejan, Amsterdam Young Academy will present such a multifaceted view of childhood obesity, marking the launch of Interdisciplinarity beyond the buzzword: a guide to academic work across disciplines.

Datum
Maandag 21 mrt 2022 17:00 – 18:30
Locatie
SPUI25
08 07 22
Vastgelegd. Over kunst en traumaverwerking

Hoe kan kunst bijdragen aan het verwerken van een trauma? Helpt het om een intense ervaring om te zetten in kunst? En hoe vind je passende uiting voor wat je hebt meegemaakt? Dat onderzoeken we in deze bijeenkomst naar aanleiding van de documentaire Vastgelegd.

Datum
Vrijdag 8 jul 2022 17:00 – 18:30
Locatie
SPUI25
08 03 22
Amazonen en helden (m, v, x)

Wat maakt een held een held? En wat heeft gender daarmee van doen? Samen met Susanne Borowski en Maaike Meijer onderzoeken we deze vragen vanuit het perspectief van de klassieke literatuurwetenschap en genderstudies. Met een poëtisch intermezzo van Kyrke Otto.

Datum
Dinsdag 8 mrt 2022 20:00 – 21:30
Locatie
SPUI25