De limes als legende

De Donau en de Rijn markeerden ooit de limes, de uitgestrekte noordgrens van het Romeinse Rijk. Eeuwen later, in de vroegmoderne tijd, lagen deze rivieren in het hart van Europa. Zowel edelen als steden grepen hun band met de Romeinse oudheid aan om macht, roem en beschaving te claimen. Anderen benadrukten juist dat hun voorouders nooit door legioenen waren onderworpen en zo hun vrijheid hadden behouden. Een programma over de limes als legende.

Alle claims rond de limes vroegen om overtuigend bewijs. Historici werden ingeschakeld om lokale geschiedenissen te schrijven, collecties van antieke voorwerpen zagen het licht, en resten van Romeinse bouwkunst werden gekoesterd als tekenen van een voornaam verleden. Tegelijkertijd werden kastelen en kerken ontworpen als echo’s van de oudheid – herinneringen in steen die macht en privileges moesten onderstrepen.

In De limes als legende. De herontdekking van de Romeinse rijksgrens en de architectuur in Europa (1450-1720) verhaalt en verbeeldt Koen Ottenheym op erudiete wijze de herontdekking van de limes. Hij laat overtuigend zien hoe herinnering, architectuur en identiteit samenvloeiden in een legende die Europa blijvend vormgaf.

Tijdens dit programma gaat Ottenheym onder leiding van Jacqueline Klooster in gesprek met Richard Calis en Martijn van Beek.

Sprekers

Koen Ottenheym is hoogleraar architectuurgeschiedenis aan de Universiteit Utrecht. Hij is gespecialiseerd in de Nederlandse architectuur uit de zeventiende eeuw, haar wortels in de Italiaanse renaissance en de invloed daarvan in Europa. Hij publiceerde eerder diverse monografieën over Nederlandse architecten uit de Gouden Eeuw, zoals Philips Vingboons, Pieter Post en Jacob van Campen.

Richard Calis is als universitair docent cultuurgeschiedenis verbonden aan het department Geschiedenis en Kunstgeschiedenis van de Universteit Utrecht. Hij is gespecialiseerd in intellectuele geschiedenis en culturele uitwisseling in de vroegmoderne tijd.

Martijn van Beek (PhD, Vrije Universiteit Amsterdam, 2021) is universitair docent architectuurgeschiedenis aan de Universiteit Utrecht. Hij doceert geschiedenis en theorie van architectuur, stedenbouw en tuin- en landschapsarchitectuur.

Jacqueline Klooster (moderator) is universitair docent Griekse Talen en Culturen aan de Rijksuniversiteit Groningen. Onlangs ontving zij de Lirabeurs voor een boek over de recente hausse aan herschrijvingen van klassieke mythen vanuit een vrouwelijk perspectief.