Trots en Afgunst

De filosofie van emoties

Wat betekenen emoties als trots en afgunst voor ons begrip van het menselijk bestaan? Tijdens deze avond verkennen we de filosofie van emoties, waarin gevoelens niet zomaar stemmingen zijn, maar complexe en gelaagde aspecten van ons leven. Emoties vormen ons, sturen ons gedrag en beïnvloeden onze relaties – maar hoe goed begrijpen we ze werkelijk? En welke rol speelt de filosofie in ons begrip van de emoties?

Filosoof Martha Claeys, auteur van Trots – De filosofie van een emotie, en Rob Compaijen, schrijver van Afgunst – Een filosofie van een pijnlijke emotie, delen hun inzichten in twee ogenschijnlijk tegengestelde emoties. Waar trots ons zelfvertrouwen voedt en verbinding creëert, kan afgunst juist pijn veroorzaken en ons van anderen vervreemden. Wat zeggen deze emoties over ons zelfbeeld en onze relaties? Na twee bijdragen praten we in een panel verder met de sprekers en Valerie Granberg.

Over de sprekers

Martha Claeys is doctor in de filosofie. Als schrijver en spreker onderzoekt ze hoe mensen zich goed tot elkaar kunnen verhouden. Ze laat zien dat een beter begrip van emoties zoals trots, woede en liefde, helderheid kan brengen in ethische vraagstukken. Samen met Lotte Spreeuwenberg maakt ze de filosofische podcast Kluwen. Met haar debuut Trots – De filosofie van een emotie won ze de Socratesbeker 2024.

Rob Compaijen is als universitair docent filosofie verbonden aan de Protestantse Theologische Universiteit. Zijn onderzoek richt zich onder andere op het existentialisme, emoties en onthechting in de ethiek. Hij verzorgt regelmatig publiekslezingen over uiteenlopende onderwerpen. Afgunst – Een filosofie van een pijnlijke emotie is zijn eerste Nederlandstalige boek.

Valerie Granberg studeerde schilderkunst, behaalde haar propedeuse kunstgeschiedenis en studeerde af in de filosofie. Ze maakte het filosofisch fotoboek Diner Pensant. Ze werkt voor de Internationale School voor Wijsbegeerte, en onderzoekt daarnaast het thema jaloezie.

Lotte Spreeuwenberg (moderator) maakt als schrijver en spreker filosofie toegankelijk voor een breed publiek. Ze is docent aan Universiteit Tilburg en focust op ethiek, morele pscyhologie en feminisme. Haar promotieonderzoek aan Universiteit Antwerpen onderzocht wat liefdevolle aandacht kan betekenen voor activisme en sociale rechtvaardigheid. Ze schreef daar ook het boek Liefde en revolutie (Letterwerk) over.

Beeld: Edvard Munch, De Schreeuw (1910), tempera op karton. Munchmuseum, Oslo.