Anthony Oberman, De schilder in zijn atelier, 1820. Rijksmuseum
© Anthony Oberman, De schilder in zijn atelier, 1820. Rijksmuseum
Jenny Reynaerts

De elfde Jacob van Lennep-lezing

De Jacob van Lennep-lezing keert jaarlijks terug in de eerste week van oktober en beoogt de Nederlandse literatuur en cultuur van de negentiende eeuw onder de publieke aandacht te brengen. Dit jaar onderzoekt Jenny Reynaerts de negatieve stereotypering van de negentiende-eeuwse Nederlandse schilderkunst.

Bij de ingang van de zaal word je gevraagd om je coronatoegangsbewijs te tonen.

Dit programma is ook online bij te wonen. 

In een vroege kunstkritiek in De Naprater uit 1826 en toegeschreven aan redacteur Jacob van Lennep, klaagde deze de Nederlandse kunst en kunstkritiek aan om haar conservatisme en commerciële insteek: ‘De heerschende geest alhier brengt teveel mede om aan het oude gehecht te blijven, al wat naar Rembrand zweemd word blindelings met enthousiasme ontvangen en met goud betaald.’ Deze negatieve reputatie is de negentiende-eeuwse Nederlandse schilderkunst lang blijven aankleven.

Juist dit stereotiepe beeld was de aanleiding voor Jenny Reynaerts om een nieuw overzichtsboek te schrijven, waarin de schilderkunst uit die tijd met frisse blik wordt bekeken en in een veelal internationale context geplaatst. In haar lezing zal Reynaerts uit de doeken doen met welke keuzes zij zich geconfronteerd zag bij het schrijven van Spiegel van de werkelijkheid, en of haar aanpak heeft geleid tot aanpassing van de oude kritiek. Dat zal zij onder meer doen aan de hand van twee tentoonstellingen naar aanleiding van het boek, Spiegel van de ziel (Singer Laren 2020) en Wanderlust (Dordrechts Museum 2022).

Over de sprekers

Jenny Reynaerts is senior conservator schilderijen van het Rijksmuseum en auteur van Spiegel van de werkelijkheid. 19de-eeuwse schilderkunst in Nederland (Mercatorfonds/Rijksmuseum 2019).

Lotte Jensen is hoogleraar Nederlandse literatuur- en cultuurgeschiedenis aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Ze is voorzitter van de Werkgroep De Moderne Tijd en publiceert over Nederlandse identiteitsvorming, literatuur en geschiedenis. Recent publiceerde ze als co-redacteur Napoleons nalatenschap. Sporen in de Nederlandse samenleving en De grote en vreeselike vloed. De Sint-Elisabethsvloed 1421-2021.

Jan Rock (moderator) is universitair docent Nederlandse letterkunde bij de Universiteit van Amsterdam.

Over deze programmareeks
Gerelateerde programma’s
27 05 26
Public Problematisations of AI

How do we publicly problematise the role Artificial Intelligence (AI) plays in society to challenge its inevitability and imagine other ways of living with AI? This panel explores this question, as it invites leading researchers who critically engage with AI and its relation to the public to discuss their ongoing work. 

Datum
Woensdag 27 mei 2026 17:00 uur
Locatie
SPUI25
25 11 25
From Liverpool to Rotterdam, from Marseille to Detroit
Port Cities: Racism, Urbanism, and Resistance

This is the Amsterdam book launch of Sam Wetherell’s award-winning book, Liverpool and the Unmaking of Britain (Bloomsbury, 2025). The book explores deindustrialization, racial divides, decolonisation, and the impact of the built environment on society, and offers new ways to think about port cities: such as Rotterdam, Marseille, Detroit, and Baltimore. 

Datum
Dinsdag 25 nov 2025 17:00 uur
Locatie
SPUI25
12 11 25
Denken in het donker
Het absurdisme van Yorgos Lanthimos

De Griekse regisseur Yorgos Lanthimos staat bekend om zijn surrealistische films. Zijn veelvuldig bekroonde werk bevat een donkere kijk op de mensheid. Steeds zoekt hij de grenzen op van gangbare ethische conventies en stelt hij de filosofische vraag: ‘Hoe te leven?’ In deze editie van Denken in het donker gaan we in gesprek over de betekenis van de films van Yorgos Lanthimos. Aanleiding is de nieuwe essaybundel over Lanthimos én het verschijnen van zijn nieuwste film, Bugonia.

Datum
Woensdag 12 nov 2025 20:00 uur
Locatie
SPUI25