Fotocollectie Anne Frank Stichting / Allard Bovenberg

Anne Frank, schrijfster

Het Achterhuis, het dagboek van Anne Frank, is het meest gelezen Nederlandstalige boek ter wereld. Minder bekend is dat Anne Frank haar dagboek herschreef tot een roman. Hoe ging zij te werk en hoe resulteerde dit in het beroemde dagboek dat de wereld overging?

Anne Frank koesterde literaire ambities, die zij met het schrijven aan haar dagboek ooit hoopte te verwezenlijken. Onderzoek naar haar schrijf- en redactieproces toont kanten van haar talent die bij het grote publiek grotendeels onbekend zijn gebleven. Naar aanleiding van het boek Anne Frank, schrijfster, wisselen we in dit programma met elkaar van gedachten over het boek dat iedereen denkt te kennen, maar waar een fascinerende ontstaansgeschiedenis achter schuilgaat.
Hoe ging Anne te werk en hoe resulteerde dit in het beroemde dagboek dat vervolgens de wereld overging? Door Anne Frank te belichten als schrijver ontstaat een rijker beeld van zowel de persoon als het dagboek. Deze nieuwe inzichten bieden ook interessante kansen voor het basis- en secundair onderwijs. Hoe kunnen docenten deze bevindingen gebruiken om haar verhaal op een vernieuwende manier in de klas te brengen en leerlingen te laten ontdekken hoe literatuur ontstaat?  

Over de sprekers

Elli Bleeker is onderzoeker bij het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis en Cultuur (KNAW) waar ze zich specialiseert in digitale editiewetenschap. Ze werkte aan de digitale editie van Anne Franks manuscripten en schreef samen met Peter de Bruijn Anne Frank, schrijfster. Het liefst onderzoekt ze hoe doorhalingen, toevoegingen en revisies in oude handschriften nieuwe inzichten geven in literaire teksten en hun ontstaansgeschiedenis.

Peter de Bruijn is als onderzoeker verbonden aan het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis en Cultuur (KNAW) en samensteller van onder meer de wetenschappelijke editie Anne Frank Manuscripten en de Volledige Werken van Willem Elsschot. Hij schreef samen met Elli Bleeker het publieksboek Anne Frank, schrijfster.

Daphne Nieuwenhuijse is werkzaam als onderzoeker en projectleider bij het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies. In 2024 startte zij daar een onderzoek naar de geschiedenis van de dagboeken van Anne Frank. Eerder leidde ze vanuit haar functie bij de Rijksdienst al een onderzoeksproject naar deze dagboeken. Daphne studeerde Cultuurwetenschappen en Museumstudies aan de Universiteit van Amsterdam. Voorafgaand aan haar werk als onderzoeker was zij onder meer werkzaam als taxateur van kunst en als adviseur bij de rijkscollectie van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

Juliette Schrauwen is educator op de afdeling Educatieve Projecten van de Anne Frank Stichting. Ze ontwikkelt lesmateriaal voor het basis-, voortgezet- en middelbaar beroepsonderwijs rondom Anne Frank en thema’s als vooroordelen en discriminatie. Daarnaast ontwikkelt ze elk jaar het lespakket de Anne Frank Krant voor het basisonderwijs, die in 2025 deels was gewijd aan het schrijverschap van Anne Frank. Tot slot geeft ze workshops aan leerkrachten over hoe je les kan geven over Anne Frank en de geschiedenis van haar tijd.

Marc van Oostendorp is taalkundige en hoogleraar Nederlands aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Hij publiceert veel over alles wat te maken heeft met het Nederlands, en schrijft dagelijks voor het gratis elektronische vakblad Neerlandistiek, waarvan hij ook de hoofdredacteur is. Daarnaast houdt hij zich bezig met de vraag hoe schrijvers hun taal vormgeven, van historische auteurs tot hedendaagse stemmen. In zijn werk onderzoekt hij hoe persoonlijke stijl, taalnormen en culturele context elkaar beïnvloeden.

Marc van Zoggel (moderator) is als onderzoeker verbonden aan het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis en Cultuur (KNAW). Hij werkte mee aan de wetenschappelijke editie Anne Frank Manuscripten en de afgeleide boekpublicatie Anne Frank, schrijfster.