Activisme en solidariteit in de queergemeenschap in de jaren zeventig en tachtig

De jaren zeventig en tachtig waren roerig en bepalend voor het queer activisme in Nederland. Naast het COC ontstonden talloze andere groepen die opkwamen voor de rechten van queer personen, zowel binnen als buiten bestaande instanties zoals de vakbond, feministische collectieven en politieke partijen. In een tijd van sociale uitsluiting, politieke onzichtbaarheid en later de opkomst van de hiv/aidscrisis ontwikkelde de queergemeenschap een krachtige traditie van activisme en onderlinge solidariteit, waarin zorg, protest en collectieve organisatie hand in hand gingen.

Deze avond bespreken we hoe individuele belangen en solidariteit naast elkaar bestonden in deze periode. Hoe agendeerden homo- en lesbische activisten hun strijd binnen bredere linkse en feministische bewegingen, terwijl ze zich ook kritisch opstelden tegenover de uitsluiting van seksuele politiek? Waarom was het soms strategisch om je apart te organiseren, en hoe bracht je daarmee systematische vormen van uitsluiting aan het licht? Hoe werden kunst en cultuur ingezet om deze ongelijkheid zichtbaar te maken en te bekritiseren?

Ook staan we stil bij de manieren waarop acties werden opgezet ter ondersteuning van homo- en lesbische groepen in Nederland en daarbuiten. Wat bracht mensen in beweging en welke netwerken maakten dit activisme mogelijk? Onderzoeker en ervaringsdeskundige Maaike Meijer en onderzoeker Fleur Renkema gaan met elkaar in gesprek over de vragen, spanningen en samenwerkingen die het homo- en lesbisch activisme van de jaren zeventig en tachtig vormgaven.

Sprekers

Fleur Renkema is promovendus aan de Universiteit Utrecht. Haar onderzoek richt zich op de linkse homolesbische beweging in Nederland in de jaren zeventig en tachtig. Ze analyseert hoe activisten seksuele politiek koppelden aan linkse politiek en welke rol cultuur daarbij speelde als zowel drijvende kracht als bron van spanning. Daarbij staat het intersectionele karakter van de beweging centraal, met speciale aandacht voor thema’s als antikapitalisme, feminisme, antiracisme en transnationale solidariteit.

Maaike Meijer is biograaf, literatuurwetenschapper en emeritus hoogleraar genderstudies aan de Universiteit Maastricht. Zij schrijft over poëzie, populaire cultuur, biografie, feminisme en hedendaagse verbeeldingen van mannelijkheid. In 2011 verscheen haar biografie van de dichter M. Vasalis en in 2018 Hemelse mevrouw Frederike, een biografie over F. Harmsen van Beek, genomineerd voor de Book Spot Prijs. In 2023 verscheen Radeloze helden. De verbeelding van mannelijkheid in literatuur en film.

Tijmen van Voorthuizen is historicus en is momenteel bezig met een promotieonderzoek aan de Universiteit Utrecht naar de geschiedenis en erfgoed van queer bars in Nederland en Belgie, van 1920 tot het heden. In dit onderzoek probeert hij na te gaan hoe deze bars in het verleden door mensen werden beleefd en hoe die historische beleving zich verhoudt tot allerlei vormen van ‘vererfgoedisering’ van queer bars vandaag de dag. Eerder deed hij onderzoek naar de ervaringen van mannelijke homoseksualiteit in Amsterdam tussen 1890 en 1940.