75 jaar Spaanse Burgeroorlog

De Spaanse Burgeroorlog (1936-1939) kostte een half miljoen mensen het leven en geldt als aanloop naar de Tweede Wereldoorlog in Europa. Debatten erover gingen tot voor kort steevast over de jaren 1936-1939. Dat is minder logisch dan het lijkt, want de oorzaken voor de broederstrijd liggen in de voorafgaande periode. De laatste tijd verschuift de belangstelling van historici dan ook naar de 'vooroorlogse' jaren. Vooral die tussen 1931 en 1936 staan in de belangstelling: toen bestond in Spanje even een moderne parlementaire democratie, en de vraag klinkt waarom die ten onder ging.

Ook in de Spaanse fictieliteratuur groeit de aandacht voor de periode die aan de burgeroorlog vooraf ging. Zelfs tot Nederland is deze ontwikkeling doorgedrongen, blijkens Miquel Bulnes' recent verschenen monumentale roman Het bloed in onze aderen. Een vraag is of hedendaagse schrijvers de geschiedenis met meer distantie bezien dan hun collega's van zo'n driekwart eeuw geleden, of nog steeds schrijven vanuit het perspectief van de toenmalige partijen.

Het programma

Tijdens het symposium ligt de nadruk voor de pauze op de politiek, met Rudolf de Jong en Hans Schoots, en na de pauze op de literatuur met Miquel Bulnes en Hub. Hermans.

Het slotdebat wordt geleid door Arjen Fortuin, redacteur van NRC Handelsblad.

De achtereenvolgende sprekers:

Hans Schoots

Hans Schoots concludeert uit de politieke ontwikkelingen van 1931 tot 1936 dat de parlementaire instellingen in Spanje noch ter rechterzijde, noch ter linkerzijde steunden op een meerderheid onder de politici. Een groot deel van hen zag het parlement als weinig meer dan een middel dat zo nodig kon worden ingewisseld voor geweld. De ondergang van de parlementaire democratie was aan het begin van de burgeroorlog dan ook al een feit.

Hans Schoots is historicus en publicist. Hij stelde met Arjen Fortuin het boek Ongenaakbaar Madrid samen, over de cultuurgeschiedenis van de Spaanse hoofdstad

Rudolf de Jong

Rudolf de Jong zal de vraag beantwoorden waarom de idealen van het anarchisme in het toenmalige Spanje zoveel weerklank vonden. Zelden in de geschiedenis heeft het anarchisme immers een zo grote maatschappelijke invloed gehad als juist toen en daar. Hij zal in het bijzonder ingaan op de rol van de Spaanse anarchistische beweging in de aanloop tot de burgeroorlog.

Rudolf de Jong was van 1960 tot 1994 referent anarchisme en Iberische wereld bij het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis.

Miquel Bulnes

Miquel Bulnes schreef met Het bloed in onze aderen een roman tegen de achtergrond van de politieke onrust in het Spanje van de jaren twintig. Hij zal spreken over het schrijven van zijn boek; daarna zal hij een analyse geven over hoe de staatsgreep door generaal Primo de Rivera (1923) historisch te plaatsen is in het traject dat leidde tot de vorming van de Tweede Republiek en uiteindelijk tot het uitbreken van de Spaanse burgeroorlog.

Miquel Bulnes is een Nederlands-Spaans schrijver. Het bloed in onze aderen is zijn derde roman.

Hub. Hermans

Hub. Hermans vergelijkt de visies in een tiental Nederlandse boeken die tijdens of kort na de burgeroorlog zijn verschenen, met die in de hedendaagse Spaanse literatuur. Naar zijn mening is er in 75 jaar weinig veranderd. De 'memoria histórica'* maakt wel veel duidelijk op het persoonlijke vlak, herschrijft de officiële geschiedenis en doet nuttig onderzoek naar schuld en heldendom, maar bij de interpretatie van politiek en geschiedenis wil de distantie nog wel eens ontbreken.

Hub. Hermans is hoogleraar moderne Romaanse letteren en cultuur aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Aanmelden

Toegang tot de activiteiten van SPUI25 is gratis. U dient zich wel van tevoren in te schrijven via onderstaande link AANMELDEN.