Proost op de wetenschap: De droom van geautomatiseerde wetenschap

19feb2016 17.00 - 18.00

Lezing

Zal er een moment komen waarop we de beoefening van wetenschap volledig aan computers kunnen overlaten? Of zijn er principiële redenen waarom dat een onmogelijkheid is? In deze Proost op de wetenschap bespreekt Tom Sterkenburg de lange geschiedenis van de droom van geautomatiseerde wetenschap en wat de (huidige) mogelijkheden lijken te zijn.

Het laatste grote project van de wetenschapsfilosoof Rudolf Carnap was de ontwikkeling van een "inductieve logica": een puur wiskundig systeem van wetenschappelijk redeneren. Volgens zijn collega Hilary Putnam was deze onderneming echter tot mislukken gedoemd. Als het werkelijk mogelijk zou zijn om de wetenschap terug te brengen tot een precies stappenplan, dan zou dat betekenen dat "science could in principle be done by a moron (or an electronic computer)"! 

Maar is dit echt een grotesk idee? Het ideaal van theorieloos redeneren, het doen van voorspellingen door het geautomatiseerd doortrekken van patronen in de beschikbare gegevens, kent een lange geschiedenis. En wie wel eens een ronkend stuk over de consequenties van "big data" voor de wetenschap heeft gelezen, weet dat dit idee actueler is dan ooit.

In deze lezing schetst Tom Sterkenburg een korte geschiedenis van de droom van geautomatiseerd wetenschappelijk redeneren. Via Leibniz' universele taal, Hume's inductieprobleem, en de succesvolle ontwikkeling van de deductieve logica komen we uit bij Carnap's project, en slaan dan de brug naar de huidige centrale rol van de computer via een theorie van "universeel gecomputeriseerd voorspellen", de zogenaamde algoritmische informatietheorie. De fundamentele tekortkomingen van deze en eerdere pogingen worden ons duidelijk vanuit het perspectief van een model van wetenschappelijk redeneren dat steeds meer aan invloed wint, het Bayesiaanse model.

Tom Sterkenburg

Over de sprekers

Tom Sterkenburg (1986) studeerde kunstmatige intelligentie, logica en wetenschapsfilosofie. Momenteel schrijft hij aan het Centrum Wiskunde & Informatica in Amsterdam en de Faculteit Wijsbegeerte van de Rijksuniversiteit Groningen een proefschrift in de grondslagen van het machinaal leren.

Proost op de wetenschap

De SPUI25-programmareeks ‘Proost op de wetenschap’ geeft promovendi en onlangs gepromoveerde onderzoekers een platform om hun onderzoek te presenteren aan een breed publiek. Iedere vrijdagmiddag vertelt een jonge wetenschapper bij SPUI25 over zijn of haar recente onderzoek.

De lezingen beginnen om 17:00 uur en duren ongeveer een half uur, waarna nog uitgebreid de tijd is om vragen te stellen. Ter afsluiting verzorgen wij een kleine borrel waarmee we proosten op de onderzoeker van die week, de wetenschap en de start van het weekend.

Aanmelden 

Toegang tot de activiteiten van SPUI25 is gratis. Aanmelden is niet vrijblijvend. Wij rekenen op uw komst. Bent u verhinderd, dan graag doorgeven via spui25@uva.nl | T: 020 525 8142 (op werkdagen bereikbaar tussen 10:00 en 16:00).

Gepubliceerd door  Spui25