Vincent van Gogh in Japan

Horizonlezing door Louis van Tilborgh

31jan2018 17.00 - 18.30

Evenement

Tijdens deze Horizonlezing in samenwerking met het Koninklijk Concertgebouworkest spreekt Louis van Tilborgh over de invloeden van Japan en Japanse kunst op Van Gogh’s schilderkunst. Muzikanten van het KCO verzorgen een muzikale introductie.

In het Van Gogh Museum opent in maart de tentoonstelling Van Gogh en Japan, die gewijd is aan Van Goghs fascinatie voor de kunst uit dat land. Getracht is om de invloed van het Aziatische voorbeeld op zijn werk in beeld te brengen, maar hiermee belanden we al gelijk bij een interessante problematiek. Woorden als invloed en navolging veronderstellen namelijk dat de kunstenaar zich haast passief opstelde, en dat was uiteraard ver bezijden de werkelijkheid. Van Gogh was in het laatste jaar van zijn verblijf in Parijs en zijn eerste jaar in Arles inderdaad tot op het bot door de Japanse prentkunst begeesterd, maar hun vormentaal nam hij niet gedachteloos en letterlijk over. Beter is het om te zeggen dat hij er mee aan de haal ging, zoals hij zelfs ook suggereerde. Zijn schilderijen, zo schreef hij zelf, waren ‘zoals de Japanse prenten’ en zijn tekeningen ‘in het genre’ ervan. Maar Van Goghs omgang met de Japanse houtsneden hield meer in dan de overname van zekere formele kenmerken alleen.

Achteraf gezien kunnen we in dit proces drie, sterk samenhangende factoren onderscheiden, waarvan de eerste marktgericht denken was. Raakte hij langs deze weg in de houtsneden geïnteresseerd, pas toen hij in de herfst van 1887 de esthetiek omarmde van een meer decoratieve, op ‘platte’ effecten ingestelde schilderkunst – factor twee – konden zij uitgroeien tot een artistiek voorbeeld. Factor drie is het destijds in Frankrijk opgeleefde culturele primitivisme: het utopische verlangen naar een ‘zuivere’, ongecompliceerdere samenleving en een dito soort kunst, waarmee het falen van de eigen, westerse beschaving zou worden blootgelegd. Hij wilde volgens eigen zeggen muzikaler schilderen en leven, en op 31 januari zal Louis van Tilborgh bij SPUI25 toelichten wat dit concreet inhield. 

Over de sprekers

Louis van Tilborgh is senior onderzoeker in het Van Gogh Museum, hoogleraar kunstgeschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam, en een van conservatoren van voornoemde tentoonstelling.

Horizon

Horizon is de opvolger van de AAA-festivals. Het Koninklijk Concertgebouworkest speelt drie verrassende, horizonverleggende concerten per jaar rondom een actueel thema. In SPUI25 vindt op de woensdag voorafgaand aan de concerten een lezing plaats die aansluit op het thema van de desbetreffende editie.

Aanmelden

Toegang tot de activiteiten van SPUI25 is gratis. Aanmelden is niet vrijblijvend. Wij rekenen op uw komst. Bent u verhinderd, dan graag doorgeven via spui25@uva.nl | T: 020 525 8142.

Locatie

Gepubliceerd door  Spui25