Religie, het nieuwe Grote Verhaal?

Een programma van jongerenredactie SPUI25 in Spe

27feb2017 20.00 - 21.30

Evenement

Niet alleen kiezers zijn de komende verkiezingen zoekende, ook politici lijken het spoor bijster. Columnisten verwijten hen een gebrek aan visie en ideologische armoede, omdat een stevig onderbouwd toekomstbeeld ontbreekt. Nu kapitalisme, socialisme en populisme tekort lijken te schieten, klinkt vertwijfeld de vraag: waar blijft het nieuwe Grote Verhaal?

Pogingen tot een antwoord bevatten vaak woorden als ‘empathie’, ‘samenleven’ en ‘solidariteit’. Die termen doen denken aan oeroude religieuze principes als naastenliefde en gemeenschapszin. Jongeren van nu zijn opgegroeid zonder de dogma’s van de jaren ’50, maar ook zonder het anti-religieuze sentiment van de jaren ’60. Voor velen is geloof geen doorslaggevende factor, maar kan het wel inspiratie bieden. SPUI25 in Spe vraagt zich daarom af: kan de politiek anno 2017 geïnspireerd worden door religie als verbindend Groot Verhaal?

Identiteitspolitiek maakt slim gebruik van religie. Zo benadrukken partijen als de PVV, maar ook de VVD en het CDA, graag de ‘joods-christelijke wortels’ van Nederland. De precieze inhoud van die religieuze erfenis blijft onduidelijk, maar zet conservatieve idealen wel kracht bij. In progressieve hoek blijft het intussen stil. Religieuze retoriek lijkt daar taboe, terwijl er inhoudelijk genoeg parallellen te vinden zijn: bijvoorbeeld wat betreft de noodzaak van barmhartigheid, zoals initiatieven als de Vluchtkerk laten zien. Waarom gaan conservatieven en progressieven zo verschillend met religie om? En kan religie een nieuwe rol van verbinding gaan spelen, juist in deze tijd?

In dit programma onderzoeken we deze vragen met een divers panel. Religiewetenschapper Ernst van den Hemel legt uit waarom het onvermijdelijk is dat religie weer een veel explicietere rol gaat spelen in de politiek. Met Theoloog des Vaderlands Janneke Stegeman bespreken we hoe je het geloof kunt opvatten als een opdracht om politiek actief, progressief en geëngageerd te zijn. Historicus en religiewetenschapper Margreet van Es legt uit hoe sommige Nederlandse jongeren inspiratie halen uit de islam om zich in te zetten voor vrouwenrechten, milieubescherming en een vreedzame samenleving. Ook gaan we in gesprek met enkele gelovige jongeren om te horen hoe zij zich vanuit het geloof maatschappelijk opstellen.

Over de sprekers

Janneke Stegeman is dit jaar Theoloog des Vaderlands. Ze is gepromoveerd op het bijbelboekJeremia en de rol van conflict in de ontwikkeling van religieuze traditie. Ze  interesseert zich voor bevrijdingstheologie en werkt onder meer bij De Nieuwe Liefde. Ze vindt in de bijbel onder andere een grondslag voor een feministische theologie.

Ernst van den Hemel is religiewetenschapper en gepromoveerd op de literair-politieke dimensies van Calvijn. Hij doceerde aan de Universiteit Utrecht en het Amsterdam University College. Hij deed onderzoek naar het gebruik van religie in uitlatingen van politici, en concludeerde bijvoorbeeld dat PVV’ers in hun uitingen religieuzer lijken dan zelfs CDA’ers. Sinds kort is hij onderzoeker bij het Meertens Instituut, waar hij de Nederlandse omgang met religieus erfgoed onderzoekt.

Margreet van Es is historicus en religiewetenschapper. Ze promoveerde in Oslo op een onderzoek naar de invloed van stereotypen over vrouwen met een islamitische achtergrond op het zelfbeeld van die vrouwen. Ze houdt zich veel bezig met de complexe structuur van de islam in West-Europa, als een genuanceerde bijdrage aan het huidige debat.

Aanmelden

Toegang tot de activiteiten van SPUI25 is gratis. Aanmelden is niet vrijblijvend. Wij rekenen op uw komst. Bent u verhinderd, dan graag doorgeven via spui25@uva.nl | T: 020 525 8142.

Locatie

Gepubliceerd door  Spui25